I. CƠ SỞ PHÁP LÝ QUYẾT ĐỊNH QUYỀN NUÔI CON KHI LY HÔN
Quyền nuôi con sau ly hôn được điều chỉnh trực tiếp tại Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 (Luật số 52/2014/QH13). Nội dung cụ thể của điều khoản này như sau:
Quyền và nghĩa vụ chung (Khoản 1): Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.
Nguyên tắc giải quyết tranh chấp (Khoản 2): Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con. Trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con. Đặc biệt, nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.
Quy định đối với trẻ dưới 36 tháng tuổi (Khoản 3): Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
Các văn bản pháp lý liên quan cần lưu ý:
Án lệ số 54/2022/AL về việc xác định quyền nuôi con dưới 36 tháng tuổi trong trường hợp người mẹ không trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con. Án lệ này chỉ ra rằng, ngay cả đối với con dưới 36 tháng tuổi, nếu người mẹ không trực tiếp chăm sóc con (ví dụ: bỏ đi nơi khác để lại con cho người cha nuôi dưỡng hoặc không có điều kiện thực tế để chăm sóc), Tòa án vẫn giao quyền nuôi dưỡng cho người cha nếu điều đó đảm bảo lợi ích phát triển tốt nhất cho trẻ.
Điều 84 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn khi có căn cứ về việc người nuôi dưỡng không còn đủ điều kiện hoặc theo thỏa thuận mới phù hợp với lợi ích của trẻ.
II. 4 SAI LẦM CHÍ TỬ KHIẾN BẠN MẤT QUYỀN NUÔI CON TẠI TÒA
1. Ỷ lại vào tiền bạc mà thiếu gắn kết thực tế với con
Nhiều bậc cha mẹ quá bận rộn kiếm tiền, phó mặc việc chăm sóc con cho người giúp việc hoặc ông bà. Tại Tòa án, đối phương (dù thu nhập thấp hơn) nhưng nếu chứng minh được họ hằng ngày trực tiếp đưa đón con đi học, hiểu rõ thói quen, sở thích, bệnh lý của con và con quấn quýt, có sự gắn kết tình cảm sâu sắc với họ hơn thì họ sẽ chiếm ưu thế. Tòa án sẽ ưu tiên sự ổn định về tâm lý và tình cảm hơn là sự xa hoa về vật chất. Nếu bạn chỉ nộp giấy tờ chứng minh tài chính dồi dào mà không chứng minh được sự gắn kết tình cảm thực tế, bạn rất dễ thua cuộc.
2. Lối sống "cậy tiền" vi phạm đạo đức, bạo lực hoặc bôi nhọ đối phương
Tòa án coi trọng "môi trường giáo dục đạo đức" xung quanh đứa trẻ. Một người cha/mẹ có điều kiện kinh tế rất tốt nhưng lối sống buông thả sẽ bị đánh giá là có tác động xấu đến sự hình thành nhân cách của trẻ. Bạn sẽ lập tức mất điểm lớn trước Hội đồng xét xử nếu đối phương đưa ra được chứng cứ về việc bạn:
Thường xuyên nhậu nhẹt, về nhà đêm khuya, bỏ bê con cái;
Có các mối quan hệ ngoài luồng (ngoại tình) không lành mạnh;
Có hành vi bạo lực gia đình hoặc ngôn ngữ không chuẩn mực trước mặt con;
Có hành vi nói xấu, bôi nhọ, xúc phạm đối phương tại phiên tòa.
3. Ép buộc, mua chuộc hoặc can thiệp thô bạo vào nguyện vọng của con trên 7 tuổi
Trẻ em rất nhạy cảm. Sai lầm của nhiều người giàu là dùng tiền mua chuộc con hoặc ép buộc con phải khai theo ý mình. Để tránh việc trẻ bị tác động tâm lý, Tòa án sẽ tiến hành gặp và phỏng vấn riêng con (không có sự hiện diện của cha mẹ) để lắng nghe mong muốn thực sự của trẻ. Ý kiến của trẻ chỉ được chấp nhận nếu hợp lý và hoàn toàn tự nguyện. Nếu Tòa phát hiện đứa trẻ bị ép buộc nói dối hoặc bị hướng dẫn lời khai, kết quả nguyện vọng đó sẽ bị loại bỏ và bạn sẽ bị đánh giá rất bất lợi. Việc cưỡng ép đôi khi còn tạo tác dụng ngược nghiêm trọng tại phiên tòa.
4. Tự ý thay đổi nơi ở, làm xáo trộn môi trường sống ổn định của con
Sự ổn định về môi trường học tập, sinh hoạt của con là yếu tố Tòa án đặc biệt cân nhắc để tránh gây tổn thương tâm lý cho trẻ. Việc tự ý dọn ra ngoài, thay đổi nơi ở liên tục, chuyển công tác đi quá xa làm gián đoạn việc học hành của con sẽ bị coi là hành vi bất lợi. Thực tế tố tụng từng ghi nhận trường hợp người mẹ mất quyền nuôi con dưới 3 tuổi vì phải sống ở nhà trọ, đi làm giờ hành chính không đảm bảo thời gian chăm sóc toàn diện, trong khi người cha có nhà riêng và điều kiện kinh tế tốt hơn, đang nuôi dưỡng bé phát triển ổn định.
III. LỜI KHUYÊN TỪ CHUYÊN GIA
Quyền nuôi con tại Tòa không phải là phần thưởng dành cho người giàu nhất, mà là sự giao phó cho người tận tâm và có sự chuẩn bị khoa học nhất. Thay vì sa đà vào việc 'khoe khoang tài chính' hay công kích đối phương, bạn phải chứng minh được Quyền lợi về mọi mặt của con thông qua ba trụ cột chứng cứ: Năng lực tài chính thực tế và nơi ở ổn định; Sự gắn kết tình cảm (biên lai học phí, sổ liên lạc, hình ảnh đưa đón); và một Kế hoạch nuôi dạy, y tế rõ ràng trong tương lai. Đặc biệt, nếu muốn giành quyền nuôi cả hai con, bạn buộc phải chứng minh việc chia tách sẽ gây tổn thương tinh thần sâu sắc cho các bé, kết hợp với nguyện vọng trực tiếp của con (nếu trên 7 tuổi). Hãy giữ sự điềm tĩnh, văn minh tại phiên tòa, bởi phong thái ứng xử của bạn chính là minh chứng rõ nhất cho tư cách đạo đức để giáo dục con cái sau này.
Nếu cần hỗ trợ tư vấn pháp lý và thực hiện các thủ tục liên quan về các tranh chấp Dân sự. Quý khách hàng vui lòng liên hệ Luật Nam Sơn LST hoặc Luật sư Nguyễn Thành Trung (Ls Trung) thông qua đội ngũ hỗ trợ:
1. Thư ký Tình: 0985 536 299
2. Trợ lý Hoàng: 0965 455 832
3. Trợ lý Hồng Anh: 0966 651 840
4. Thư ký Nguyệt Hà: 0386 912 828
5. Thư ký Hồng Hà: 0933 340 866
📱 Fanpage: NAM SƠN LST Law Firm
📌 Lưu ý: Vui lòng liên hệ qua điện thoại để được hỗ trợ nhanh chóng (không tiếp nhận tư vấn qua Messenger).
