1. Cơ sở pháp lý và các văn bản liên quan
Văn bản pháp luật áp dụng trực tiếp: Nghị định số 283/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
2. Chi tiết quy định xử phạt về hành vi không thông báo
Theo Khoản 2 Điều 28 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, người sử dụng lao động (chủ nhà) sẽ bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng nếu có một trong các hành vi sau:
Không thông báo cho Ủy ban nhân dân (UBND) xã, phường, đặc khu về việc sử dụng lao động hoặc chấm dứt việc sử dụng lao động là người giúp việc gia đình theo quy định.
Đã bị xử phạt cảnh cáo đối với các hành vi vi phạm quy định tại Khoản 1 Điều này nhưng lại tiếp tục vi phạm.
(Lưu ý: Hộ gia đình và hộ kinh doanh có hành vi vi phạm quy định tại Nghị định này sẽ bị xử phạt với mức phạt tiền áp dụng đối với cá nhân. Do đó, mức phạt từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng là mức phạt trực tiếp áp dụng cho các chủ gia đình).
3. Các lưu ý quan trọng khác khi quản lý người giúp việc
Ngoài nghĩa vụ khai báo thông tin lao động, Nghị định 283/2026/NĐ-CP cũng quy định rất rõ các mức phạt khác liên quan đến việc đối xử và thực hiện nghĩa vụ với người giúp việc gia đình tại Điều 28:
Hợp đồng lao động bằng văn bản: Chủ nhà bắt buộc phải ký hợp đồng lao động bằng văn bản với người giúp việc. Vi phạm lần đầu sẽ bị phạt cảnh cáo và buộc phải ký hợp đồng bằng văn bản; nếu tái phạm sẽ bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.
Tiền tàu xe đi đường: Khi người giúp việc thôi việc để về quê/nơi cư trú, chủ nhà phải thanh toán tiền tàu xe đi đường, trừ trường hợp người giúp việc tự ý chấm dứt hợp đồng trước thời hạn. Vi phạm lần đầu bị phạt cảnh cáo và buộc trả đủ tiền; tái phạm bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.
Giữ giấy tờ tùy thân của người giúp việc: Tuyệt đối không được giữ các giấy tờ như Căn cước công dân/Hộ chiếu của người giúp việc. Hành vi này sẽ bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng và bị buộc trả lại giấy tờ.
Tiền bảo hiểm xã hội (BHXH) và bảo hiểm y tế (BHYT): Chủ nhà có nghĩa vụ phải chi trả thêm một khoản tiền tương đương mức đóng BHXH, BHYT theo quy định của pháp luật cùng với kỳ trả lương để người giúp việc chủ động tham gia bảo hiểm. Nếu không chi trả, chủ nhà sẽ bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng và buộc phải hoàn trả đủ số tiền này.
Hành vi ngược đãi, cưỡng bức: Các hành vi ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động hoặc dùng vũ lực đối với người giúp việc gia đình (chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự) sẽ bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng.
4. Hướng dẫn chi tiết quy trình thực hiện cho chủ nhà
Để đảm bảo tuân thủ đúng pháp luật từ ngày 10/09/2026, các gia đình có thuê người giúp việc cần thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Ký kết hợp đồng lao động bằng văn bản Hai bên lập hợp đồng bằng văn bản ghi rõ: công việc phải làm, địa điểm làm việc, thời giờ làm việc, mức lương, việc chi trả phụ cấp BHXH/BHYT, tiền tàu xe và thời hạn báo trước khi chấm dứt hợp đồng.
Bước 2: Thông báo sử dụng lao động lên UBND cấp xã Khi người giúp việc bắt đầu làm việc, chủ nhà cần mang thông tin/hợp đồng đến thông báo cho Ủy ban nhân dân xã, phường hoặc đặc khu nơi cư trú để ghi nhận việc sử dụng lao động.
Bước 3: Chi trả đầy đủ các khoản tiền bảo hiểm Trong mỗi kỳ trả lương, hãy đảm bảo cộng thêm khoản tiền tương đương mức đóng BHXH bắt buộc và BHYT của người lao động vào lương của người giúp việc.
Bước 4: Thông báo chấm dứt sử dụng lao động khi người giúp việc nghỉ việc Khi cho người giúp việc thôi việc hoặc người giúp việc chủ động xin nghỉ, chủ nhà phải thực hiện thông báo bằng văn bản về việc chấm dứt sử dụng lao động lên UBND xã, phường hoặc đặc khu trong thời hạn quy định.
Bước 5: Hoàn tất các thủ tục tài chính và giấy tờ Thực hiện trả lại toàn bộ giấy tờ tùy thân (nếu có lỡ giữ của họ), thanh toán đầy đủ các khoản lương cuối cùng và chi trả tiền tàu xe đi đường về quê cho người giúp việc (trừ khi họ tự ý nghỉ việc trước hạn trái thỏa thuận).
5. Lời khuyên từ chuyên gia
Theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP, các hộ gia đình khi thuê hoặc chấm dứt sử dụng người giúp việc bắt buộc phải thông báo cho Ủy ban nhân dân cấp xã (xã, phường, đặc khu) nơi cư trú, nếu không sẽ đối mặt với mức phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng. Bên cạnh nghĩa vụ khai báo này, các chuyên gia lưu ý chủ nhà cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp lý khác như ký hợp đồng lao động bằng văn bản, chi trả thêm khoản tiền tương đương mức đóng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế vào kỳ lương để người giúp việc tự đóng, thanh toán tiền tàu xe về quê khi họ thôi việc, và tuyệt đối không được giữ bản chính giấy tờ tùy thân của người lao động.
Nếu cần hỗ trợ tư vấn pháp lý và thực hiện các thủ tục liên quan về các tranh chấp Dân sự. Quý khách hàng vui lòng liên hệ Luật Nam Sơn LST hoặc Luật sư Nguyễn Thành Trung (Ls Trung) thông qua đội ngũ hỗ trợ:
1. Thư ký Tình: 0985 536 299
2. Trợ lý Hoàng: 0965 455 832
3. Trợ lý Hồng Anh: 0966 651 840
4. Thư ký Nguyệt Hà: 0386 912 828
5. Thư ký Hồng Hà: 0933 340 866
📱 Fanpage: NAM SƠN LST Law Firm
📌 Lưu ý: Vui lòng liên hệ qua điện thoại để được hỗ trợ nhanh chóng (không tiếp nhận tư vấn qua Messenger).
