1. Văn bản pháp luật quy định cụ thể và các văn bản liên quan
Văn bản quy định xử lý hình sự: Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định về Tội làm nhục người khác.
Văn bản quy định xử phạt hành chính (liên quan): Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội.
2. Nội dung cụ thể Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung)
Hành vi xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo các khung hình phạt sau:
Khung 1 (Khoản 1 Điều 155):
Áp dụng đối với người có hành vi xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác.
Mức phạt: Phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.
Khung 2 (Khoản 2 Điều 155):
Áp dụng phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm nếu thuộc một trong các trường hợp:
Phạm tội 02 lần trở lên;
Đối với 02 người trở lên;
Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để phạm tội;
Đối với người đang thi hành công vụ;
Đối với người dạy dỗ, nuôi dưỡng, chăm sóc, chữa bệnh cho mình;
Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử để phạm tội (chẳng hạn như dùng mạng xã hội để thực hiện hành vi);
Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%.
Khung 3 (Khoản 3 Điều 155):
Áp dụng phạt tù từ 02 năm đến 05 năm nếu dẫn đến một trong các hậu quả:
Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên;
Làm nạn nhân tự sát.
Hình phạt bổ sung (Khoản 4 Điều 155):
Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
3. Trường hợp chưa đến mức xử lý hình sự (Phạt hành chính)
Nếu hành vi khiêu khích, trêu ghẹo, lăng mạ, bôi nhọ hoặc xúc phạm nhân phẩm, danh dự chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, đối tượng vi phạm sẽ bị xử lý theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP:
Mức phạt tiền: Từ 3.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng đối với hành vi khiêu khích, trêu ghẹo, lăng mạ, bôi nhọ danh dự, nhân phẩm của người khác.
Biện pháp khắc phục hậu quả:
Buộc cải chính thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn.
Buộc xin lỗi công khai tại nhà riêng, nơi làm việc, địa điểm khác hoặc trên phương tiện thông tin đại chúng (trừ trường hợp nạn nhân có đơn không yêu cầu).
Lưu ý: Mức phạt 3–4 triệu đồng này không áp dụng cho tất cả các trường hợp vì Nghị định có quy định riêng khi người bị xúc phạm là người thi hành công vụ hoặc thành viên gia đình.
4. Các lưu ý quan trọng và hướng dẫn chi tiết khi áp dụng
Dấu hiệu định tội cốt lõi: Yếu tố bắt buộc để xem xét trách nhiệm hình sự là hành vi phải xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự.
Không phải mọi cuộc cãi vã đều là tội phạm: Không phải mọi lời nói khiêu khích, trêu ghẹo hay các cuộc cãi vã, chửi bới xảy ra trước đám đông đều đủ yếu tố cấu thành Tội làm nhục người khác.
Sử dụng mạng xã hội: Việc đăng lời xúc phạm trên mạng xã hội không tự động bị áp dụng ngay mức phạt tù của Khoản 2; hành vi đó trước hết phải đủ yếu tố cấu thành tội phạm theo Khoản 1.
Xem xét nguyên dẫn đến mâu thuẫn: Trong các vụ việc xô xát hoặc tranh cãi, cơ quan chức năng sẽ căn cứ vào tính chất, mức độ hành vi và diễn biến thực tế. Nếu người bị đe dọa/đuổi đánh trước đó có hành vi chửi bới, xúc phạm hoặc khiêu khích người khác, tình tiết này sẽ được xem xét kỹ lưỡng để xác định trách nhiệm pháp lý của từng cá nhân.
Nếu cần hỗ trợ tư vấn pháp lý và thực hiện các thủ tục liên quan về các tranh chấp Dân sự. Quý khách hàng vui lòng liên hệ Luật Nam Sơn LST hoặc Luật sư Nguyễn Thành Trung (Ls Trung) thông qua đội ngũ hỗ trợ:
1. Thư ký Tình: 0985 536 299
2. Trợ lý Hoàng: 0965 455 832
3. Trợ lý Hồng Anh: 0966 651 840
4. Thư ký Nguyệt Hà: 0386 912 828
5. Thư ký Hồng Hà: 0933 340 866
📱 Fanpage: NAM SƠN LST Law Firm
📌 Lưu ý: Vui lòng liên hệ qua điện thoại để được hỗ trợ nhanh chóng (không tiếp nhận tư vấn qua Messenger).
