Luật Thi hành án dân sự 2025 (sau đây gọi là “Luật THADS 2025”) đánh dấu bước ngoặt lớn trong việc chuyển đổi từ mô hình hành chính thuần túy sang mô hình phục vụ, đẩy mạnh xã hội hóa và chuyển đổi số để giải quyết dứt điểm các điểm nghẽn về án tồn đọng. (Có hiệu lực từ ngày 01/07/2026)
1. Cuộc cách mạng về Thừa hành viên (Xã hội hóa thi hành án)
Đây là thay đổi "xương sống" nhất, chuyển đổi chế định Thừa phát lại sang một chương mới:
Đổi tên gọi: Thừa phát lại chính thức gọi là Thừa hành viên. Văn phòng Thừa phát lại đổi thành Văn phòng Thi hành án dân sự.
Phá vỡ thế độc quyền: Người dân được quyền lựa chọn giữa Cơ quan THADS nhà nước hoặc dịch vụ của Văn phòng THADS để tổ chức thi hành bản án của mình.
Mở rộng quyền lực: Thừa hành viên được phép đề nghị các biện pháp ngăn chặn như phong tỏa tài khoản, tạm dừng giao dịch tài sản ngay lập tức, tạo ra sự cạnh tranh về hiệu quả và tốc độ xử lý vụ việc.
2. Cơ chế "Gửi lại yêu cầu" – Giải pháp cho án tồn
Luật 2025 đưa ra lối thoát cho các vụ việc mà người phải thi hành án thực sự không có tài sản:
Cơ chế: Khi xác minh thấy chưa có điều kiện thi hành, cơ quan THADS được quyền "gửi lại" hồ sơ cho đương sự.
Ưu điểm: Hồ sơ không bị xóa bỏ mà chỉ tạm ngưng. Khi đương sự hoặc luật sư phát hiện đối phương có tài sản mới, có thể yêu cầu thi hành lại mà không bị tính vào thời hiệu (không lo hết hạn 5 năm). Điều này giúp làm sạch bảng thống kê án tồn và giảm tải việc xác minh vô ích định kỳ.
3. Chuyển đổi số và Liên thông dữ liệu
Việc truy tìm tài sản sẽ không còn là cuộc "rượt đuổi" thủ công:
Thông báo điện tử: Các văn bản thông báo qua môi trường số có giá trị pháp lý tương đương văn bản giấy.
Truy xuất dữ liệu: Các ngân hàng, cơ quan đăng ký đất đai, kho bạc bắt buộc phải cung cấp thông tin tài sản qua hệ thống điện tử. Điều này cho phép Chấp hành viên/Thừa hành viên thực hiện phong tỏa tài khoản "trong một nốt nhạc" ngay khi có lệnh.
4. Cải cách thủ tục và Rút ngắn thời gian
Luật siết chặt các mốc thời gian để tránh tình trạng ngâm hồ sơ:
Xác minh điều kiện: Rút ngắn từ 10 ngày xuống còn 07 ngày.
Ra quyết định chưa có điều kiện: Rút ngắn xuống còn 05 ngày.
Chủ động thi hành (Không cần đơn): Đối với các khoản thu nộp ngân sách nhà nước đã được thu giữ từ giai đoạn tố tụng, cơ quan THADS tự ra quyết định thi hành mà không đợi người dân nộp đơn.
5. Tinh gọn bộ máy: Hệ thống THADS một cấp
Mô hình khu vực: Giải thể Chi cục THADS cấp huyện tại một số địa bàn để thành lập các Phòng THADS khu vực.
Chức danh mới: Bổ sung Chấp hành viên trưởng để tăng thẩm quyền quyết định tại chỗ, giảm tầng nấc trung gian, giúp việc phối hợp với các cơ quan tố tụng địa phương nhanh chóng hơn.
6. Siết chặt quy trình bán đấu giá tài sản
Để hạn chế khiếu kiện trong lĩnh vực nhà đất:
Quyền ưu tiên mua: Quy định rõ thời hạn thực hiện quyền ưu tiên mua cho đồng sở hữu (BĐS là 15 ngày, động sản là 5 ngày).
Trách nhiệm xác minh thực địa: Chấp hành viên phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của hiện trạng tài sản so với giấy tờ trước khi đưa ra bán đấu giá, tránh tình trạng tranh chấp ranh giới phát sinh sau khi bán.
7. Tăng quyền năng và vai trò của đương sự
Luật Thi hành án dân sư 2025 lấy người dân làm trung tâm với các quyền mở rộng:
Tự do lựa chọn nơi thi hành án (nếu tài sản ở nhiều nơi).
Quyền yêu cầu thay đổi Chấp hành viên nếu có căn cứ không khách quan.
Tăng cường quyền giám sát và yêu cầu áp dụng các biện pháp cưỡng chế cụ thể.
Nếu cần hỗ trợ tư vấn pháp lý và thực hiện các thủ tục liên quan về các tranh chấp Dân sự. Quý khách hàng vui lòng liên hệ Luật Nam Sơn LST hoặc Luật sư Nguyễn Thành Trung (Ls Trung) thông qua đội ngũ hỗ trợ:
1. Thư ký Tình: 0985 536 299
2. Trợ lý Hoàng: 0965 455 832
3. Trợ lý Hồng Anh: 0966 651 840
4. Thư ký Nguyệt Hà: 0386 912 828
5. Thư ký Hồng Hà: 0933 340 866
📱 Fanpage: NAM SƠN LST Law Firm
📌 Lưu ý: Vui lòng liên hệ qua điện thoại để được hỗ trợ nhanh chóng (không tiếp nhận tư vấn qua Messenger).
Trân trọng./.
