1. Quy định cụ thể tại văn bản pháp luật nào?
Đề xuất này được quy định cụ thể tại Dự thảo Thông tư hướng dẫn một số nội dung thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I: từ năm 2026 đến năm 2030 do Bộ Y tế chủ trì xây dựng và đang trong quá trình lấy ý kiến.
Các văn bản pháp luật liên quan làm căn cứ bao gồm:
Nghị định số 42/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Y tế.
Nghị định số 358/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 của Chính phủ quy định cơ chế quản lý, tổ chức thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia.
Quyết định số 1709/QĐ-BYT ngày 12/6/2026 của Bộ trưởng Bộ Y tế phê duyệt Chương trình.
Quyết định số 3472/QĐ-BYT ngày 07/11/2025 của Bộ Y tế ban hành Hướng dẫn chuyên môn về tư vấn và khám sức khỏe trước khi kết hôn (áp dụng cho các chiến dịch khám sức khỏe và tư vấn liên quan).
2. Nội dung ra sao?
Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh tuổi kết hôn lần đầu của thanh niên Việt Nam đang tăng nhanh, từ 25,2 lên 27,3 tuổi chỉ trong 5 năm (2019-2024). Đặc biệt tại TP.HCM, độ tuổi này lên tới 30,4 tuổi. Những áp lực về tài chính, phát triển sự nghiệp và tâm lý ngại cưới, sợ sinh con đã khiến mức sinh của Việt Nam giảm xuống mức 1,91 con/phụ nữ – thấp hơn mức sinh thay thế, đẩy nhanh tốc độ già hóa dân số.
Vì vậy, mục tiêu cốt lõi của đề xuất là trang bị kiến thức nền tảng vững chắc để thanh niên tự tin bước vào đời sống vợ chồng, từ đó khuyến khích nam nữ kết hôn trước 30 tuổi, góp phần nâng mức sinh và cải thiện chất lượng dân số.
3. Nội dung điều khoản quy định chi tiết như thế nào?
Chi tiết đề xuất được quy định tại Phụ lục 03 (Dự án 3: Dân số và phát triển), Tiểu dự án 1: Khuyến khích các cặp vợ chồng, cá nhân sinh con của Dự thảo. Cụ thể như sau:
Phạm vi áp dụng: Thực hiện trên phạm vi toàn quốc.
Đối tượng tham gia: Nam nữ thanh niên chuẩn bị kết hôn; Cán bộ quản lý, giảng viên, báo cáo viên, cán bộ dân số, y tế tuyến tỉnh, xã; Cán bộ các tổ chức đoàn thể tham gia truyền thông cộng đồng.
Nội dung khóa học: Các khóa học này dự kiến cung cấp toàn diện các kiến thức và kỹ năng thiết yếu bao gồm:
Hôn nhân và gia đình.
Sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục.
Mang thai, sinh con và nuôi dạy con nhỏ.
Kỹ năng sử dụng và quản lý tài chính gia đình.
4. Hướng dẫn chi tiết quy trình tổ chức thực hiện
Để triển khai đồng bộ khóa học này, Dự thảo phân công rõ trách nhiệm từ Trung ương đến địa phương như sau:
Tại cấp Trung ương: Sẽ chịu trách nhiệm xây dựng mới hoặc cập nhật, chuẩn hóa bộ tài liệu thống nhất trên toàn quốc về các kiến thức tiền hôn nhân. Tổ chức thử nghiệm, số hóa, in ấn, cấp phát tài liệu mẫu và tập huấn cho đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên, báo cáo viên tuyến tỉnh.
Tại cấp Tỉnh/Thành phố: Căn cứ vào tài liệu của Bộ Y tế, các địa phương sẽ tổ chức tập huấn lại cho cán bộ cấp xã, phường, cộng tác viên dân số và cán bộ đoàn thể.
Tại cấp Cơ sở (Xã/Phường): Hằng năm, các tỉnh, thành phố sẽ chọn ra khoảng 20% số xã, phường, đặc khu để tổ chức ít nhất 01 hội nghị, lớp tập huấn hoặc buổi sinh hoạt chuyên đề cho nam nữ thanh niên chuẩn bị kết hôn. Cán bộ cấp xã sẽ phối hợp với ban ngành, đoàn thể tổ chức truyền thông, sinh hoạt cộng đồng cho các cặp đôi.
Tích hợp nền tảng số: Cung cấp các kiến thức chuẩn bị kết hôn, mang thai, nuôi con trên nền tảng số để giới trẻ dễ dàng tiếp cận.
5. Những lưu ý quan trọng
Tình trạng pháp lý: Đây hiện vẫn là Dự thảo đang trong quá trình lấy ý kiến, chưa phải là văn bản quy phạm pháp luật chính thức có hiệu lực.
Nguồn kinh phí: Hoạt động tổ chức khóa học, tập huấn và in ấn tài liệu sẽ được hỗ trợ từ kinh phí thường xuyên của ngân sách nhà nước phân bổ cho Chương trình mục tiêu quốc gia.
Tính chất khóa học: Khóa học mang tính chất cung cấp kiến thức, tư vấn và khuyến khích thanh niên tham gia, đi kèm với các hoạt động giao lưu, tọa đàm theo chủ đề để thay đổi nhận thức, xóa bỏ rào cản tâm lý ngại cưới.
Chính sách đi kèm: Cùng với khóa học này, Dự thảo cũng đề xuất các chiến dịch khám sức khỏe trước kết hôn (đặc biệt tại các khu công nghiệp, vùng dân tộc thiểu số) và phát động phong trào sinh đủ hai con tại 10 tỉnh/thành có mức sinh thấp (Hà Nội, TP HCM, Cần Thơ, v.v.) nhằm giải quyết đồng bộ vấn đề dân số.
Nếu cần hỗ trợ tư vấn pháp lý và thực hiện các thủ tục liên quan về các tranh chấp Dân sự. Quý khách hàng vui lòng liên hệ Luật Nam Sơn LST hoặc Luật sư Nguyễn Thành Trung (Ls Trung) thông qua đội ngũ hỗ trợ:
1. Thư ký Tình: 0985 536 299
2. Trợ lý Hoàng: 0965 455 832
3. Trợ lý Hồng Anh: 0966 651 840
4. Thư ký Nguyệt Hà: 0386 912 828
5. Thư ký Hồng Hà: 0933 340 866
📱 Fanpage: NAM SƠN LST Law Firm
📌 Lưu ý: Vui lòng liên hệ qua điện thoại để được hỗ trợ nhanh chóng (không tiếp nhận tư vấn qua Messenger).
