Những điểm mới trong Luật Đầu tư 2025 vừa có hiệu lực

Luật Đầu tư 2025 (số 143/2025/QH15), có hiệu lực từ ngày 01/03/2026 , đã mang đến những thay đổi mang tính bước ngoặt, đặc biệt là trong việc đảo ngược trình tự thủ tục và đơn giản hóa điều kiện tiếp cận thị trường cho nhà đầu tư nước ngoài (NĐTNN).

Nghị định số 96/2026/NĐ-CP (Ban hành ngày 31/03/2026) đã quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư 2025 với các Phụ lục I, II về tiếp cận thị trường dành cho nhà đầu tư nước ngoài chi tiết.

Dưới đây là phân tích chi tiết các điểm mới và cơ chế tiếp cận thị trường:

1. Điểm mới đột phá về trình tự thủ tục (ERC trước IRC)

Đây là thay đổi quan trọng nhất giúp tháo gỡ "nút thắt" pháp lý cho NĐTNN trong giai đoạn chuẩn bị dự án.

• Quy trình truyền thống: NĐTNN bắt buộc phải có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) rồi mới được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC). Điều này khiến NĐTNN gặp khó khăn khi ký hợp đồng thuê văn phòng hay tuyển dụng vì chưa có tư cách pháp nhân.

• Quy trình mới (Luật 2025): Cho phép NĐTNN được chọn cấp ERC trước, sau đó mới hoàn thiện thủ tục cấp IRC (trong vòng 12 tháng).

  • Lợi ích: Giúp doanh nghiệp sớm có tư cách pháp nhân để thực hiện các giao dịch dân sự và chuẩn bị hạ tầng dự án.

  • Điều kiện: Tại thời điểm cấp ERC, NĐTNN phải cam kết đáp ứng đủ các điều kiện tiếp cận thị trường.

2. Cam kết tiếp cận thị trường của Nhà đầu tư nước ngoài

Luật Đầu tư 2025 tiếp tục củng cố cơ chế "Chọn - Bỏ" (Negative List), tức là NĐTNN được làm tất cả những gì pháp luật không cấm hoặc không hạn chế.

Danh mục ngành nghề hạn chế (Phụ lục I Nghị định 96/2026/NĐ-CP)

• Ngành chưa được tiếp cận: Khoảng 25 ngành nghề (ví dụ: báo chí, thu thập tin tức, dịch vụ điều tra an ninh, đánh bắt hải sản...).

• Ngành tiếp cận có điều kiện: Khoảng 59 ngành nghề. NĐTNN phải thỏa mãn 4 tiêu chí:

  1. Tỷ lệ sở hữu vốn: Giới hạn tối đa vốn góp (ví dụ: 49% hoặc 51% tùy ngành).

  2. Hình thức đầu tư: Yêu cầu liên doanh hoặc chỉ thực hiện theo hợp đồng BCC.

  3. Phạm vi hoạt động: Chỉ được hoạt động trong một số phân khúc nhất định.

  4. Năng lực nhà đầu tư: Yêu cầu về kinh nghiệm và đối tác Việt Nam tham gia.

Cắt giảm ngành nghề kinh doanh có điều kiện (Phụ lục IV Luật Đầu tư 2025)

Số lượng ngành nghề kinh doanh có điều kiện đã được cắt giảm mạnh từ 227 xuống còn 198 ngành . Một số ngành như đại lý thuế, đại lý hải quan, cho thuê lại lao động đã được loại bỏ khỏi danh mục cấp phép, chuyển sang cơ chế hậu kiểm.

3. Cơ chế "Luồng xanh" và Ưu đãi đặc biệt

Luật mới thiết lập cơ chế Thủ tục đầu tư đặc biệt (SIP) nhằm thu hút dòng vốn chất lượng cao vào các lĩnh vực chiến lược:

• Đối tượng: Các dự án trong khu công nghệ cao, trung tâm tài chính quốc tế, sản xuất bán dẫn, chip, và R&D.

• Đặc quyền: Các dự án này có thể được miễn một số thủ tục phê duyệt chủ trương đầu tư, đánh giá tác động môi trường sơ bộ (EIA) hoặc cấp phép xây dựng nếu nhà đầu tư có văn bản cam kết tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia.

• Điều chỉnh thời hạn dự án: Luật 2025 cho phép NĐT được linh hoạt điều chỉnh tăng hoặc giảm thời hạn hoạt động dự án tại bất kỳ giai đoạn nào, thay vì bị đóng khung như trước.

4. Những ngành nghề mới bị cấm đầu tư

Để phù hợp với thực tiễn quản lý và bảo vệ sức khỏe cộng đồng, Luật Đầu tư 2025 đã bổ sung một số ngành vào danh mục Cấm đầu tư kinh doanh:

• Kinh doanh thuốc lá điện tử và thuốc lá làm nóng.

• Kinh doanh bảo vật quốc gia, xuất khẩu di vật, cổ vật.

Bảng tóm tắt so sánh chính sách

📞 Nếu cần hỗ trợ tư vấn pháp lý và thực hiện các thủ tục liên quan Pháp lý về Đầu tư nước ngoài. Quý khách hàng vui lòng liên hệ Luật sư Nguyễn Thành Trung (Ls Trung) thông qua đội ngũ hỗ trợ:  

1. Thư ký Tình: 0985 536 299     

2. Trợ lý Hoàng: 0965 455 832     

3. Trợ lý Hồng Anh: 0966 651 840        

4. Thư ký Nguyệt Hà: 0386 912 828  

5. Thư ký Hồng Hà: 0933 340 866     

📱 Fanpage: NAM SƠN LST Law Firm  

📌 Lưu ý: Vui lòng liên hệ qua điện thoại để được hỗ trợ nhanh chóng (không tiếp nhận tư vấn qua Messenger).  

Trân trọng./.