Câu trả lời ngắn gọn là: Thông tin này ĐÚNG với nội dung của bản Dự thảo, tuy nhiên, trên thực tế hiện nay, việc công chứng giao dịch bất động sản vẫn là BẮT BUỘC.
Dưới đây là phân tích chi tiết các quy định, nội dung điều khoản và hướng dẫn cụ thể:
1. Quy định cụ thể tại các văn bản pháp luật ra sao?
A. Theo quy định hiện hành (Luật Đất đai 2024): Vẫn bắt buộc công chứng Căn cứ tại khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai 2024, việc công chứng, chứng thực hợp đồng, văn bản thực hiện các quyền của người sử dụng đất được quy định rất rõ ràng.
Nội dung điều khoản: Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực.
Ngoại lệ: Chỉ không bắt buộc công chứng (chỉ công chứng theo yêu cầu của các bên) đối với hợp đồng cho thuê/cho thuê lại đất, hợp đồng chuyển đổi đất nông nghiệp, hoặc khi một/các bên tham gia giao dịch là tổ chức hoạt động kinh doanh bất động sản.
B. Theo Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi (Dự thảo số 01 ngày 20/7/2026): Lược bỏ quy định bắt buộc
Nội dung thay đổi: Tại Điều 27 của Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) quy định về "Điều kiện thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê... nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho quyền sử dụng đất", nhà làm luật đã không còn quy định yêu cầu bắt buộc công chứng hoặc chứng thực đối với hợp đồng, văn bản thực hiện các quyền này như khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai 2024 hiện hành.
C. Theo Luật Công chứng sửa đổi 2026 và Danh mục của Bộ Tư pháp
Luật Công chứng sửa đổi 2026 (Luật số 04/2026/QH16, hiệu lực từ 01/01/2027) quy định giao dịch phải công chứng là giao dịch quan trọng, đòi hỏi mức độ an toàn pháp lý cao và được luật quy định phải công chứng.
Theo "Danh mục các giao dịch phải công chứng, chứng thực theo quy định của Luật, Nghị định" do Bộ Tư pháp tổng hợp mới nhất, tại Số thứ tự 8 vẫn ghi nhận: Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất... là giao dịch bắt buộc phải công chứng (căn cứ theo điểm a khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai 2024).
2. Lưu ý quan trọng cho người dân và doanh nghiệp
Dự thảo chưa có hiệu lực: Việc bỏ quy định bắt buộc công chứng hiện mới chỉ nằm trong Dự thảo số 01 (công bố ngày 20/7/2026) đang trong quá trình lấy ý kiến (đến ngày 10/08/2026). Do đó, quy định này chưa có hiệu lực thi hành và hoàn toàn có thể được chỉnh lý, bổ sung tiếp tục trong quá trình xây dựng luật.
Giới hạn địa hạt công chứng bất động sản từ năm 2027: Theo Điều 44 Luật Công chứng sửa đổi 2026, từ ngày 01/01/2027, công chứng viên chỉ được công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản trong phạm vi tỉnh, thành phố nơi tổ chức hành nghề công chứng đặt trụ sở. (Ngoại trừ các trường hợp: công chứng di chúc, văn bản từ chối nhận di sản, văn bản ủy quyền liên quan đến bất động sản).
Luật Công chứng sửa đổi bỏ quy định tại cấp Nghị định: Điểm mới của Luật Công chứng sửa đổi 2026 là chỉ bắt buộc công chứng đối với các giao dịch do cấp "Luật" quy định, bãi bỏ việc bắt buộc công chứng đối với các giao dịch được quy định tản mạn ở các Nghị định của Chính phủ trước đây.
3. Hướng dẫn chi tiết khi giao dịch bất động sản hiện nay
Cho đến khi Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi chính thức được Quốc hội thông qua và có hiệu lực thực tế, mọi tổ chức, cá nhân khi giao dịch bất động sản cần thực hiện theo các bước sau để đảm bảo an toàn pháp lý:
Vẫn phải đến Tổ chức hành nghề công chứng: Đối với các giao dịch mua bán, chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp quyền sử dụng đất giữa các cá nhân với cá nhân, cá nhân với pháp nhân (không có chức năng kinh doanh bất động sản), bạn bắt buộc phải lập hợp đồng và mang ra Phòng/Văn phòng công chứng để chứng nhận.
Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ: Bao gồm dự thảo giao dịch (nếu có), giấy tờ tùy thân (CCCD/Hộ chiếu), Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ/Sổ hồng) và các giấy tờ liên quan khác.
Lựa chọn đúng tổ chức công chứng: Hiện tại và sắp tới (theo Luật Công chứng sửa đổi 2026), hãy luôn ưu tiên chọn Văn phòng/Phòng công chứng nằm trong cùng tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương với nơi có đất để thực hiện hợp đồng mua bán, chuyển nhượng.
Cảnh giác với hành vi vi phạm của Công chứng viên: Người dân có quyền từ chối và phản ánh nếu công chứng viên có hành vi sách nhiễu, đòi thêm tiền ngoài phí/thù lao đã niêm yết, ép buộc sử dụng dịch vụ, hoặc thông đồng làm sai lệch hồ sơ.
Kết luận: Đề xuất "bỏ bắt buộc công chứng" hiện mới chỉ nằm trên Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi. Để bảo vệ tài sản có giá trị lớn như bất động sản, người dân tuyệt đối không tự ý viết tay hoặc ký hợp đồng mua bán không qua công chứng, tránh rủi ro hợp đồng bị tuyên vô hiệu và mất trắng tài sản.
Nếu cần hỗ trợ tư vấn pháp lý và thực hiện các thủ tục liên quan về các tranh chấp Dân sự. Quý khách hàng vui lòng liên hệ Luật Nam Sơn LST hoặc Luật sư Nguyễn Thành Trung (Ls Trung) thông qua đội ngũ hỗ trợ:
1. Thư ký Tình: 0985 536 299
2. Trợ lý Hoàng: 0965 455 832
3. Trợ lý Hồng Anh: 0966 651 840
4. Thư ký Nguyệt Hà: 0386 912 828
5. Thư ký Hồng Hà: 0933 340 866
📱 Fanpage: NAM SƠN LST Law Firm
📌 Lưu ý: Vui lòng liên hệ qua điện thoại để được hỗ trợ nhanh chóng (không tiếp nhận tư vấn qua Messenger).
