I. CƠ SỞ PHÁP LÝ VÀ CÁC VĂN BẢN LIÊN QUAN
Quy định về việc tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế hiện nay được điều chỉnh trực tiếp bởi các văn bản quy phạm pháp luật sau:
Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019 (Số 49/2019/QH14): Đây là văn bản gốc quy định các trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh.
Luật Quản lý thuế 2019 và Luật Quản lý thuế sửa đổi 2025: Quy định về nghĩa vụ nộp thuế, các biện pháp cưỡng chế, khoanh nợ và xóa nợ.
Nghị định 49/2025/NĐ-CP (Hiệu lực từ 28/02/2025): Đây là văn bản quan trọng nhất hiện nay, quy định chi tiết về ngưỡng áp dụng tạm hoãn xuất cảnh, thời gian nợ và quy trình thông báo.
II. NỘI DUNG ĐIỀU KHOẢN VÀ NGƯỠNG NỢ THUẾ BỊ CẤM XUẤT CẢNH
Căn cứ theo Khoản 5 Điều 36 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019, người nộp thuế, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp đang bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế, hoặc người Việt Nam định cư ở nước ngoài/người nước ngoài chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế sẽ bị tạm hoãn xuất cảnh.
Chi tiết hóa quy định này, Điều 3 Nghị định 49/2025/NĐ-CP đã đưa ra 4 nhóm đối tượng và ngưỡng nợ cụ thể như sau:
Đối với cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh: Bị cấm xuất cảnh khi có số tiền nợ thuế từ 50 triệu đồng trở lên, đã quá thời hạn nộp trên 120 ngày và đang thuộc trường hợp bị cưỡng chế.
Đối với người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã: Bị cấm xuất cảnh khi đơn vị nợ thuế từ 500 triệu đồng trở lên, đã quá thời hạn nộp trên 120 ngày và đang bị cưỡng chế.
Đối với trường hợp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký: Cá nhân, chủ hộ kinh doanh, người đại diện doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh sẽ bị cấm xuất cảnh với bất kỳ mức nợ nào (không có ngưỡng tối thiểu), nợ quá hạn và sau 30 ngày kể từ khi cơ quan thuế thông báo mà vẫn chưa nộp. Đây là nhóm được đánh giá rủi ro rất cao nên luật siết chặt tối đa.
Đối với người Việt Nam định cư nước ngoài, người nước ngoài chuẩn bị xuất cảnh: Bị cấm xuất cảnh khi có bất kỳ khoản nợ thuế nào quá hạn mà chưa hoàn thành nghĩa vụ.
III. QUY TRÌNH CƠ QUAN THUẾ ÁP DỤNG LỆNH CẤM VÀ GỠ BỎ
Theo Điều 4 Nghị định 49/2025/NĐ-CP, quy trình diễn ra minh bạch, cho người nộp thuế một khoảng thời gian để chuẩn bị:
Thông báo trước 30 ngày: Cơ quan thuế sẽ gửi thông báo bằng phương thức điện tử (qua tài khoản giao dịch thuế điện tử) hoặc đăng trên trang thông tin điện tử. Người nộp thuế có 30 ngày vàng để hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế trước khi lệnh cấm được gửi cho Cục Quản lý xuất nhập cảnh.
Thời gian gỡ lệnh cấm: Nếu người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ, cơ quan quản lý xuất nhập cảnh có trách nhiệm hủy bỏ lệnh tạm hoãn trong vòng 24 giờ kể từ khi nhận được thông báo của cơ quan quản lý thuế.
Đặc biệt cập nhật tháng 5/2026: Bộ Tài chính và Bộ Công an đang triển khai nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin để áp dụng việc hủy bỏ lệnh tạm hoãn xuất cảnh theo "thời gian thực" (real-time). Nghĩa là ngay khi người nộp thuế hoàn tất chuyển khoản cho Kho bạc Nhà nước, hệ thống sẽ lập tức gỡ lệnh cấm mà không phải chờ đợi các thủ tục giấy tờ rườm rà.
IV. HƯỚNG DẪN CHI TIẾT: 4 GIẢI PHÁP PHÁP LÝ ĐỂ GỠ LỆNH CẤM XUẤT CẢNH
Nếu bạn phát hiện mình bị cấm xuất cảnh, tùy vào tình hình tài chính thực tế, có 4 phương án pháp lý có thể áp dụng:
Phương án 1: Nộp đủ toàn bộ tiền nợ thuế ngay lập tức Đây là giải pháp nhanh và trực tiếp nhất. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính, lệnh cấm sẽ được gỡ trong thời gian 24 giờ làm việc, hoặc ngay lập tức với hệ thống "thời gian thực" sắp tới. Phương án này phù hợp nếu khoản nợ nhỏ hoặc bạn huy động được nguồn tiền mặt gấp.
Phương án 2: Nộp dần tiền thuế nợ có bảo lãnh của ngân hàng Dựa trên Điều 124 Luật Quản lý thuế, doanh nghiệp đang khó khăn có thể xin nộp dần số tiền nợ thuế trong thời gian tối đa 12 tháng, với điều kiện phải có ngân hàng thương mại bảo lãnh. Lệnh cấm xuất cảnh sẽ được gỡ ngay sau khi ngân hàng xác nhận bảo lãnh. Đây là lựa chọn tối ưu cho các doanh nghiệp đang có khoản nợ lớn.
Phương án 3: Mở thủ tục phá sản (Giải pháp triệt để) Với những doanh nghiệp nợ thuế vượt quá khả năng thanh toán, tiền phạt nộp chậm đã cộng dồn (0,03%/ngày) vượt quá nợ gốc, mở thủ tục phá sản là một công cụ bảo vệ chủ doanh nghiệp:
Theo Điều 20 Luật Quản lý thuế 2025, ngay khi Tòa án thụ lý đơn yêu cầu phá sản, toàn bộ số nợ thuế sẽ được khoanh lại, tiền phạt chậm nộp sẽ dừng cộng dồn. Việc này tạo cơ sở pháp lý để luật sư đàm phán tạm hoãn lệnh cấm xuất cảnh.
Theo Điều 86 Luật Quản lý thuế 2025, khi kết thúc quá trình Tòa án tuyên bố phá sản, nếu doanh nghiệp không còn tài sản, toàn bộ nợ thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt sẽ được xóa bỏ triệt để. Theo Luật Phục hồi, Phá sản 2025, thủ tục rút gọn cho doanh nghiệp nhỏ chỉ mất từ 3-6 tháng.
Phương án 4: Đàm phán hoãn nộp thuế có thời hạn Người nộp thuế có thể thông qua các đơn vị tư vấn pháp luật hoặc luật sư để làm việc trực tiếp với cơ quan thuế. Nếu có lý do bất khả kháng hoặc chứng minh được phương án kinh doanh khả thi, có thể đàm phán một lộ trình trả nợ rõ ràng và xin giảm tiền phạt, từ đó đề nghị cơ quan thuế hoãn thi hành lệnh cấm.
V. HƯỚNG DẪN CÁCH KIỂM TRA LỆNH TẠM HOÃN XUẤT CẢNH
Để không rơi vào tình thế "ra sân bay mới biết bị cấm xuất cảnh", công dân có thể chủ động tra cứu qua 3 cách sau:
Tra cứu qua Cổng thông tin điện tử Tổng cục Thuế:
Truy cập: https://gdt.gov.vn/wps/portal/Home/nt/xc# hoặc mục "Người nộp thuế có thông báo về xuất cảnh" trên trang web của cơ quan thuế.
Nhập đầy đủ thông tin: Mã số thuế, Số Căn cước công dân. Nhấn "Tra cứu". Nếu có thông báo, nhấn "Xem chi tiết" để biết số thông báo và lý do.
Tra cứu qua Ứng dụng eTax Mobile:
Tải ứng dụng eTax Mobile về điện thoại di động và đăng nhập bằng mã số thuế/mật khẩu.
Vào mục "Tra cứu thông báo", nhập vào ô tìm kiếm "Thông báo về việc tạm hoãn xuất cảnh". Hoặc kiểm tra chi tiết mục "Nghĩa vụ thuế".
Liên hệ trực tiếp: Nếu không thành thạo công nghệ, bạn có thể mang Căn cước công dân và mã số thuế đến trực tiếp Chi Cục Thuế nơi đăng ký kinh doanh/cư trú hoặc Cục Quản lý Xuất nhập cảnh (Bộ Công an) để nhờ tra cứu.
VI. NHỮNG LƯU Ý QUAN TRỌNG
Để tránh bị tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế, người nộp thuế cần lưu ý:
Lệnh cấm xuất cảnh áp dụng đối với cá nhân, bao gồm người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có nghĩa vụ thuế chưa hoàn thành.
Không tự ý bỏ địa chỉ kinh doanh hoặc ngừng hoạt động mà không thực hiện đầy đủ thủ tục với cơ quan thuế, vì có thể bị khóa mã số thuế và áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.
Doanh nghiệp ngừng hoạt động nhưng chưa giải thể hoặc phá sản hợp pháp vẫn phát sinh tiền chậm nộp; người đại diện theo pháp luật tiếp tục chịu trách nhiệm về các khoản nợ thuế.
Thường xuyên kiểm tra tài khoản thuế điện tử, email và ứng dụng eTax Mobile để kịp thời nhận thông báo từ cơ quan thuế và xử lý trước khi bị áp dụng biện pháp cưỡng chế.
Tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế là biện pháp quản lý nghiêm khắc nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh nếu người nộp thuế chủ động theo dõi nghĩa vụ thuế, cập nhật thông tin với cơ quan chức năng và xử lý các khoản nợ kịp thời. Đây là cách hiệu quả nhất để bảo đảm quyền xuất nhập cảnh và hạn chế các rủi ro pháp lý phát sinh.
Nếu cần hỗ trợ tư vấn pháp lý và thực hiện các thủ tục liên quan về các tranh chấp Dân sự. Quý khách hàng vui lòng liên hệ Luật Nam Sơn LST hoặc Luật sư Nguyễn Thành Trung (Ls Trung) thông qua đội ngũ hỗ trợ:
1. Thư ký Tình: 0985 536 299
2. Trợ lý Hoàng: 0965 455 832
3. Trợ lý Hồng Anh: 0966 651 840
4. Thư ký Nguyệt Hà: 0386 912 828
5. Thư ký Hồng Hà: 0933 340 866
📱 Fanpage: NAM SƠN LST Law Firm
📌 Lưu ý: Vui lòng liên hệ qua điện thoại để được hỗ trợ nhanh chóng (không tiếp nhận tư vấn qua Messenger).
