1. Quy định cụ thể tại văn bản pháp luật nào và các văn bản liên quan?
Việc điều chỉnh lương hưu cũng như cách tính lương hưu mới được quy định thống nhất và đồng bộ thông qua hệ thống các văn bản pháp luật sau:
Nghị định 162/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 15/05/2026 quy định về việc điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội (BHXH) và trợ cấp hằng tháng.
Thông tư 14/2026/TT-BNV do Bộ Nội vụ ban hành ngày 29/05/2026 hướng dẫn chi tiết việc điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng.
Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (Luật số 41/2024/QH15) quy định chi tiết về công thức và cách tính lương hưu mới áp dụng chung từ năm 2025.
Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (Luật số 109/2025/QH15) quy định về các khoản thu nhập được miễn thuế đối với người nghỉ hưu.
2. Nội dung điều khoản quy định về việc tăng lương hưu ra sao?
Pháp luật quy định rất chặt chẽ về đối tượng cũng như công thức áp dụng việc tăng lương hưu đợt này.
Về đối tượng áp dụng: Tại khoản 1 Điều 1 Nghị định 162/2026/NĐ-CP chỉ rõ việc điều chỉnh tăng 8% chỉ áp dụng đối với các đối tượng hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng trước ngày 01/7/2026. Bao gồm 10 nhóm đối tượng cụ thể như: Cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, quân nhân, công an nhân dân, cán bộ xã/phường... đã nghỉ hưu và đang hưởng lương hưu hằng tháng.
Về mức tăng và công thức: Căn cứ khoản 1 Điều 2 Nghị định 162/2026/NĐ-CP và khoản 1 Điều 3 Thông tư 14/2026/TT-BNV, từ ngày 01/7/2026, mức lương hưu được điều chỉnh tăng thêm 8% trên mức lương hưu của tháng 6/2026. Công thức được ấn định rõ là: Mức lương hưu từ tháng 7/2026 = Mức lương hưu của tháng 6/2026 x 1,08.
3. Vì sao người nghỉ hưu từ tháng 7/2026 không được tăng thêm 8%?
Dựa vào các điều khoản trên, nguyên nhân khiến những người bắt đầu nghỉ hưu từ tháng 7/2026 không được tăng thêm 8% xuất phát từ hai lý do cốt lõi:
Về mặt công thức áp dụng pháp luật: Nghị định 162/2026/NĐ-CP chỉ điều chỉnh tăng cho những ai có mức hưởng của tháng 6/2026. Người nghỉ hưu trong tháng 7/2026 chưa có lương hưu nào vào thời điểm tháng 6/2026, do đó họ không có "mức lương hưu tháng 6/2026" để làm cơ sở nhân với hệ số 1,08.
Về bản chất chính sách: Việc tăng 8% là cơ chế điều chỉnh định kỳ (theo Điều 67 Luật Bảo hiểm xã hội 2024) nhằm bù đắp trượt giá và thu hẹp khoảng cách chênh lệch lương hưu cho những người đã nghỉ hưu ở các thời kỳ trước. Trong khi đó, người nghỉ hưu từ tháng 7/2026 sẽ được áp dụng công thức tính lương hưu hoàn toàn mới dựa trên mức lương đóng BHXH thực tế của những năm gần nhất. Mức lương làm căn cứ đóng BHXH trong những năm gần đây đã cao hơn rất nhiều nhờ các đợt điều chỉnh lương cơ sở và lương tối thiểu, do đó mức lương hưu tính mới về bản chất đã phản ánh đúng mặt bằng thu nhập hiện tại mà không cần phải "điều chỉnh bù" thêm 8%.
4. Hướng dẫn chi tiết: Cách tính lương hưu mới cho người nghỉ hưu từ tháng 7/2026
Người nghỉ hưu từ tháng 7/2026 không theo Nghị định 162/2026/NĐ-CP mà sẽ được tính lương hưu theo Điều 66 và Điều 72 Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Công thức chung: Lương hưu = Tỷ lệ hưởng (%) × Mức bình quân tiền lương tháng/thu nhập đóng BHXH.
Bước 1: Xác định Tỷ lệ hưởng lương hưu (%) (Tối đa 75%)
Lao động nữ: Đóng đủ 15 năm BHXH được hưởng tỷ lệ 45%. Sau đó, cứ mỗi năm đóng thêm được tính thêm 2% (đạt mức tối đa 75% khi đóng đủ 30 năm).
Lao động nam: Đóng đủ 20 năm BHXH được hưởng tỷ lệ 45%. Cứ mỗi năm đóng thêm được cộng thêm 2% (đạt mức tối đa 75% khi đóng đủ 35 năm). Lưu ý riêng: Trường hợp nam giới có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm, mức lương hưu cho 15 năm đầu là 40%, sau đó mỗi năm đóng thêm được tính thêm 1%.
Bước 2: Xác định Mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH
Đối với người tham gia BHXH bắt buộc theo chế độ lương Nhà nước: Tùy thời điểm bắt đầu tham gia BHXH mà sẽ tính bình quân 5 năm cuối, 6 năm cuối, 8 năm cuối, 10 năm cuối, 15 năm cuối, hoặc 20 năm cuối trước khi nghỉ hưu. Riêng người bắt đầu tham gia từ 01/01/2025 trở đi thì tính bình quân toàn bộ thời gian đóng.
Đối với người hưởng lương do doanh nghiệp quyết định: Tính bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của toàn bộ thời gian đóng.
Lưu ý: Nếu người lao động có cả thời gian làm nhà nước và doanh nghiệp thì sẽ tính bình quân chung của cả hai thời gian này. Đối với người tham gia BHXH tự nguyện, tính bình quân các mức thu nhập làm căn cứ đóng của toàn bộ thời gian đóng có điều chỉnh theo chỉ số giá tiêu dùng.
5. Các lưu ý quan trọng dành cho người chuẩn bị nghỉ hưu
Lương hưu được miễn thuế TNCN: Tiền lương hưu do cơ quan BHXH hoặc quỹ hưu trí chi trả không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Các khoản thu nhập khác vẫn thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định.
Được cộng dồn thời gian đóng BHXH: Toàn bộ thời gian tham gia BHXH ở các đơn vị khác nhau, dù liên tục hay gián đoạn, đều được cộng để tính mức hưởng lương hưu.
Giải quyết hồ sơ trong tối đa 12 ngày làm việc: Sau khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan BHXH phải giải quyết chế độ hưu trí trong thời hạn tối đa 12 ngày làm việc.
Được tiếp tục làm việc sau khi nghỉ hưu: Người hưởng lương hưu vẫn có thể ký hợp đồng lao động mới mà không bị cắt lương hưu; đồng thời được người sử dụng lao động chi trả thêm khoản tương đương phần bảo hiểm bắt buộc mà doanh nghiệp không phải đóng.
Nếu cần hỗ trợ tư vấn pháp lý và thực hiện các thủ tục liên quan về các tranh chấp Dân sự. Quý khách hàng vui lòng liên hệ Luật Nam Sơn LST hoặc Luật sư Nguyễn Thành Trung (Ls Trung) thông qua đội ngũ hỗ trợ:
1. Thư ký Tình: 0985 536 299
2. Trợ lý Hoàng: 0965 455 832
3. Trợ lý Hồng Anh: 0966 651 840
4. Thư ký Nguyệt Hà: 0386 912 828
5. Thư ký Hồng Hà: 0933 340 866
📱 Fanpage: NAM SƠN LST Law Firm
📌 Lưu ý: Vui lòng liên hệ qua điện thoại để được hỗ trợ nhanh chóng (không tiếp nhận tư vấn qua Messenger).
