1. Căn cứ pháp lý và các văn bản liên quan
Quy định về người phụ thuộc và hồ sơ chứng minh từ 01/7/2026 được hướng dẫn cụ thể tại các văn bản pháp luật sau:
- Luật Thuế thu nhập cá nhân
Nghị định 253/2026/NĐ-CP: Quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế TNCN.
Thông tư 87/2026/TT-BTC: Quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế TNCN và Nghị định 253/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ 01/7/2026).
2. Ai được xác định là người phụ thuộc?
Theo khoản 2 Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, người phụ thuộc mà người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng bao gồm các nhóm sau:
Con dưới 18 tuổi: Gồm con đẻ, con nuôi theo quy định pháp luật, con riêng của vợ hoặc chồng.
Con từ đủ 18 tuổi trở lên: Thuộc diện mất năng lực hành vi dân sự, là người khuyết tật hoặc không có khả năng lao động.
Con đang đi học: Đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, học nghề, hoặc học phổ thông (kể cả thời gian chờ kết quả thi từ tháng 6 đến tháng 9 sau khi học xong lớp 12).
Người thân khác: Vợ hoặc chồng; cha đẻ, mẹ đẻ, cha dượng, mẹ kế, cha nuôi, mẹ nuôi; cha/mẹ của vợ hoặc chồng.
Cá nhân khác không nơi nương tựa: Anh, chị, em ruột; ông bà nội/ngoại; cô, dì, cậu, chú, bác ruột; cháu ruột và những người khác mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng và đang sống cùng người nộp thuế.
Nội dung điều kiện về thu nhập (Quy định tại khoản 1 Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC): Để được tính giảm trừ gia cảnh, người phụ thuộc phải là người không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không vượt quá 03 triệu đồng/tháng.
3. Hướng dẫn chi tiết: Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc
Căn cứ theo Điều 4 Thông tư 87/2026/TT-BTC, hồ sơ chứng minh người phụ thuộc được hệ thống hóa cụ thể cho từng nhóm đối tượng như sau:
Đối với con đẻ: Cần bản chụp Giấy khai sinh (hoặc Quyết định nhận cha, mẹ, con / văn bản xác nhận quan hệ của cơ quan có thẩm quyền) và bản chụp thẻ Căn cước của con (nếu đã được cấp).
Đối với con nuôi: Bản chụp Giấy khai sinh, bản chụp thẻ Căn cước (nếu có) và bản chụp Quyết định công nhận/Giấy chứng nhận việc nuôi con nuôi.
Đối với con riêng của vợ/chồng: Bản chụp Giấy khai sinh, bản chụp thẻ Căn cước (nếu có) và bản chụp Giấy chứng nhận kết hôn của người nộp thuế (hoặc giấy tờ khác chứng minh mối quan hệ).
Đối với con từ đủ 18 tuổi trở lên mất năng lực hành vi dân sự hoặc khuyết tật: Hồ sơ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con tương ứng, kèm theo bản chụp Giấy xác nhận mất năng lực hành vi dân sự hoặc Giấy xác nhận khuyết tật.
Đối với con đang đi học: Hồ sơ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con tương ứng, kèm theo bản chụp thẻ sinh viên hoặc bản xác nhận của nhà trường (hoặc giấy tờ khác chứng minh đang học tập).
Đối với vợ hoặc chồng: Bản chụp thẻ Căn cước và bản chụp Giấy chứng nhận kết hôn (hoặc giấy tờ khác do cơ quan có thẩm quyền cấp chứng minh quan hệ vợ chồng).
Đối với cha mẹ: Bản chụp thẻ Căn cước và các giấy tờ chứng minh quan hệ (như Giấy khai sinh, Quyết định công nhận nuôi con nuôi, Giấy chứng nhận kết hôn hoặc giấy tờ khác tương ứng tùy trường hợp là cha mẹ đẻ, cha mẹ vợ/chồng, cha dượng, mẹ kế...).
Đối với cá nhân khác không nơi nương tựa: Bản chụp thẻ Căn cước, bảng kê khai về người phải trực tiếp nuôi dưỡng theo quy định quản lý thuế, giấy tờ chứng minh mối quan hệ và giấy tờ chứng minh nghĩa vụ nuôi dưỡng (nếu có).
Đối với người không có khả năng lao động: Ngoài hồ sơ chứng minh mối quan hệ như trên, cần bổ sung giấy tờ chứng minh người phụ thuộc có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
4. Những lưu ý quan trọng cần nắm rõ
Theo quy định tại Thông tư 87/2026/TT-BTC, người nộp thuế và cơ quan chi trả thu nhập cần lưu ý các vấn đề sau:
Tự chịu trách nhiệm kê khai: Người nộp thuế phải tự thực hiện đăng ký, thay đổi người phụ thuộc và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của thông tin đăng ký cũng như việc kê khai thu nhập của người phụ thuộc (không vượt mức 03 triệu đồng/tháng).
Cơ chế khai thác dữ liệu điện tử (Điểm mới đột phá): Cơ quan thuế sẽ chủ động khai thác thông tin từ Cổng Dịch vụ công quốc gia, Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư... để xác định người phụ thuộc. Chỉ khi cơ quan thuế không thể khai thác được các dữ liệu điện tử này, người nộp thuế mới phải cung cấp/bổ sung hồ sơ giấy để chứng minh.
Trách nhiệm của Doanh nghiệp/Tổ chức chi trả thu nhập: Phải có trách nhiệm lưu giữ, cung cấp đầy đủ hồ sơ chứng minh người phụ thuộc để phục vụ cho công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm toán của cơ quan chức năng.
Đối với người nước ngoài: Nếu không có hồ sơ theo quy định chung, người nước ngoài cá nhân cư trú phải có các tài liệu pháp lý tương đương để thể hiện mối quan hệ với người phụ thuộc.
Nếu cần hỗ trợ tư vấn pháp lý và thực hiện các thủ tục liên quan về các tranh chấp Dân sự. Quý khách hàng vui lòng liên hệ Luật Nam Sơn LST hoặc Luật sư Nguyễn Thành Trung (Ls Trung) thông qua đội ngũ hỗ trợ:
1. Thư ký Tình: 0985 536 299
2. Trợ lý Hoàng: 0965 455 832
3. Trợ lý Hồng Anh: 0966 651 840
4. Thư ký Nguyệt Hà: 0386 912 828
5. Thư ký Hồng Hà: 0933 340 866
📱 Fanpage: NAM SƠN LST Law Firm
📌 Lưu ý: Vui lòng liên hệ qua điện thoại để được hỗ trợ nhanh chóng (không tiếp nhận tư vấn qua Messenger).
