1. Từ tranh cãi về nội dung đến việc thừa nhận sai phạm của các cá nhân
Sau khi phát hành, cuốn sách "Chuyện với Thanh" đã gây ra nhiều phản ứng trái chiều trong dư luận. Cơ quan quản lý nhà nước xác định tác phẩm này chứa đựng nhiều chi tiết sai sự thật rất nghiêm trọng; thông tin và nhận định không chính xác về một số nhân vật, sự kiện lịch sử. Đồng thời, cuốn sách sử dụng ngôn ngữ thể hiện không phù hợp khi viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng một số đồng chí lãnh đạo tiền bối của Đảng và Nhà nước, tiêu biểu là Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Các tài liệu này được cơ quan điều tra xác định là có nội dung xuyên tạc sự thật lịch sử về các cuộc cách mạng, đi ngược lại đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, gây hoang mang trong dư luận và làm ảnh hưởng xấu đến uy tín của chính quyền Nhân dân.
Tại cơ quan công an, bị can Nguyễn Thành Nam đã thừa nhận hành vi vi phạm pháp luật của mình, bày tỏ sự hối hận và gửi lời xin lỗi chân thành đến độc giả. Ông thừa nhận có những tình tiết, nhận định sai sự thật, bôi nhọ hình ảnh của Chủ tịch Hồ Chí Minh và đi ngược lại đường lối của Đảng, Nhà nước. Trong khi đó, bị can Trần Việt Anh khai nhận việc xây dựng các nội dung truyền tải (dưới dạng các video clip, podcast phát tán trên nền tảng số) nhằm mục đích câu view, tăng tương tác để tối đa hóa lợi ích kinh tế, đồng thời tận dụng sự ảnh hưởng cá nhân của ông Nguyễn Thành Nam để thu hút người xem.
Về phía Trường Đại học FPT, nơi ông Nguyễn Thành Nam từng giữ chức vụ Phó Chủ tịch Hội đồng trường nhiệm kỳ 2022-2026, nhà trường thông báo ông đã có đơn xin từ nhiệm vị trí này và nhận quyết định miễn nhiệm. Trường khẳng định hoàn toàn không tham gia vào quá trình biên soạn, thẩm định nội dung, xuất bản hay phát hành cuốn sách này, đồng thời phản đối các quan điểm cá nhân sai lệch của tác giả.
2. Trách nhiệm pháp lý hành chính đối với đơn vị xuất bản
Liên quan đến quy trình xuất bản cuốn sách, Cục Xuất bản, In và Phát hành đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Nhà xuất bản Hội Nhà Văn vào ngày 15/6/2026. Các biện pháp xử lý cụ thể bao gồm:
- Xử phạt vi phạm hành chính bằng tiền: Phạt 100 triệu đồng.
- Đình chỉ hoạt động chuyên môn: Đình chỉ hoạt động của Nhà xuất bản Hội Nhà Văn trong thời hạn 2 tháng để tiến hành rà soát, chấn chỉnh toàn diện hoạt động chuyên môn.
- Biện pháp khắc phục hậu quả:
- Buộc tiêu hủy toàn bộ số xuất bản phẩm đã thu hồi (xác định gồm 9.700 bản sách đã in).
- Nộp lại toàn bộ số tiền thu lợi bất hợp pháp từ việc phát hành cuốn sách này (với số tiền cụ thể là hơn 423 triệu đồng).
- Trước đó, Cục Xuất bản, In và Phát hành cũng đã có văn bản yêu cầu đình chỉ phát hành, thu hồi triệt để cuốn sách trên thị trường, đề nghị các địa phương rà soát ngăn chặn phát hành và yêu cầu các hệ thống thư viện không đưa cuốn sách vào phục vụ bạn đọc.
3. Trách nhiệm hình sự đối với các cá nhân vi phạm
Hành vi của các cá nhân liên quan đã vượt qua ranh giới của sai sót hành chính thông thường và bị truy cứu trách nhiệm hình sự nghiêm khắc.
Cơ quan An ninh điều tra Công an TP Hà Nội đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra Lệnh bắt tạm giam đối với Nguyễn Thành Nam và Trần Việt Anh.
- Văn bản pháp luật áp dụng: Bộ luật Hình sự.
- Điều khoản áp dụng cụ thể: Điều 117 Bộ luật Hình sự.
- Tội danh khởi tố: Tội "Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam". Hiện tại, Cơ quan An ninh điều tra Công an TP Hà Nội đang tiếp tục mở rộng điều tra, làm rõ toàn bộ hành vi của hai bị can cùng các cá nhân có liên quan để xử lý nghiêm theo quy định.
4. Lưu ý quan trọng và hướng dẫn chi tiết rút ra từ vụ việc
Dựa trên diễn biến pháp lý của sự việc này, các cơ quan hoạt động trong lĩnh vực xuất bản, truyền thông và cá nhân tham gia sáng tạo nội dung cần lưu ý các hướng dẫn chi tiết sau để bảo đảm tuân thủ nghiêm ngặt pháp luật:
- Đối với các Nhà xuất bản và đơn vị liên kết biên soạn:
- Phải thắt chặt quy trình tổ chức bản thảo, biên tập và thẩm định nội dung. Tuyệt đối không để xảy ra tình trạng thiếu sót dẫn đến việc lọt lưới các thông tin, nhận định không chính xác về mặt lịch sử.
- Đặc biệt cẩn trọng với ngôn từ, cách diễn đạt khi viết về các lãnh đạo tiền bối của Đảng, Nhà nước và các nhân vật lịch sử.
- Nhận thức rõ hậu quả pháp lý cực kỳ nghiêm trọng khi xảy ra sai phạm: không chỉ bị phạt tiền lớn mà còn bị đình chỉ hoạt động chuyên môn, buộc tiêu hủy sản phẩm và tịch thu toàn bộ nguồn thu từ sản phẩm sai phạm.
- Đối với cá nhân hoạt động trên không gian mạng:
- Tuyệt đối không sử dụng, chế bản hoặc phát tán các thông tin, tài liệu, video clip có nội dung chưa được kiểm chứng, xuyên tạc lịch sử hoặc bôi nhọ lãnh đạo.
- Mục tiêu tối đa hóa kinh tế, thu hút người xem (câu view, tăng tương tác) trên mạng xã hội không bao giờ được đặt trên các quy định pháp luật. Hành vi cố tình lợi dụng sức ảnh hưởng của cá nhân để lan truyền nội dung xấu độc sẽ bị xử lý nghiêm khắc bằng chế tài hình sự.
- Đối với các cơ quan, tổ chức quản lý nhân sự:
- Cần chủ động thực hiện công tác quán triệt, rà soát và kịp thời gỡ bỏ các nội dung chia sẻ không phù hợp của nhân sự thuộc quyền quản lý tại các hội thảo, diễn đàn.
- Tổ chức họp rút kinh nghiệm sâu sắc để chấn chỉnh, tránh lặp lại các sai phạm tương tự, bảo đảm tôn trọng các giá trị lịch sử và văn hóa truyền thống của dân tộc.
Nếu cần hỗ trợ tư vấn pháp lý và thực hiện các thủ tục liên quan về các tranh chấp Dân sự. Quý khách hàng vui lòng liên hệ Luật Nam Sơn LST hoặc Luật sư Nguyễn Thành Trung (Ls Trung) thông qua đội ngũ hỗ trợ:
1. Thư ký Tình: 0985 536 299
2. Trợ lý Hoàng: 0965 455 832
3. Trợ lý Hồng Anh: 0966 651 840
4. Thư ký Nguyệt Hà: 0386 912 828
5. Thư ký Hồng Hà: 0933 340 866
📱 Fanpage: NAM SƠN LST Law Firm
📌 Lưu ý: Vui lòng liên hệ qua điện thoại để được hỗ trợ nhanh chóng (không tiếp nhận tư vấn qua Messenger).
